Hatsumode: Hành Trình Tâm Linh Đầu Năm Tại Nhật Bản

Khi những tiếng chuông giao thừa ngân vang vào đêm 31 tháng 12, báo hiệu sự kết thúc của năm cũ, hàng triệu người dân Nhật Bản bắt đầu chuẩn bị cho hành trình tâm linh quan trọng nhất: Hatsumode (初詣) – lễ viếng đền thờ Thần đạo đầu tiên trong năm mới.

Hatsumode không chỉ là một nghi thức tôn giáo đơn thuần, nó là sự kiện văn hóa cộng đồng lớn, nơi mọi người tìm kiếm sự kết nối với thần linh (Kami), cảm ơn sự bảo vệ trong năm cũ và gửi gắm những hy vọng, ước nguyện cho một năm mới an lành, may mắn. Nét đặc sắc của Hatsumode chính là sự hòa quyện giữa không khí náo nhiệt của lễ hội (Matsuri) với sự trang nghiêm, tĩnh lặng của nghi thức tôn giáo, tạo nên một khởi đầu năm mới đầy ý nghĩa.

Thông tin cơ bản về Hatsumode

Hatsumode có nguồn gốc từ tục lệ cổ Toshigomori (年籠り) – nơi người đứng đầu gia đình sẽ ở lại đền, chùa trong đêm giao thừa để cầu nguyện cho mùa màng bội thu và sự an toàn của gia đình. Theo thời gian, nghi thức này được đơn giản hóa thành chuyến viếng thăm đầu tiên trong năm.

Hatsumode mang ý nghĩa tẩy trần (thanh lọc những điều xui rủi của năm cũ) và cầu nguyện may mắn cho năm mới. Người dân tin rằng, việc đến viếng thần linh/Phật tổ trong những ngày đầu năm sẽ giúp họ nhận được phước lành, hướng dẫn để đạt được mục tiêu cá nhân (Negai).

– Thời gian diễn ra: ngày 31 tháng 12 và kéo dài đến 3 tháng 1.

+ Thời điểm đông đúc nhất là ngay sau giao thừa (nửa đêm) và sáng ngày 1 tháng 1.

+ Nhiều người chọn đi viếng vào ngày 2 hoặc 3 để tránh đám đông.

– Địa điểm tổ chức

+ Hatsumode diễn ra tại hầu hết các đền thờ Thần đạo và chùa Phật giáo trên khắp Nhật Bản.

+ Các địa điểm nổi tiếng thu hút hàng triệu lượt viếng thăm như Meiji Jingu ở Tokyo, Fushimi Inari Taisha ở Kyoto, Sumiyoshi Taisha ở Osaka.

– Hoạt động chính: thực hiện nghi thức cầu nguyện, mua sắm bùa may mắn, rút quẻ xăm và thưởng thức đồ ăn tại các gian hàng lễ hội.

Trải nghiệm tuyệt vời tại Lễ hội Hatsumode

Hatsumode là chuỗi các hoạt động thú vị, kết hợp giữa yếu tố tâm linh và văn hóa giải trí.

Thực hiện nghi lễ cầu nguyện đầu năm

Nghi lễ cầu nguyện đầu năm là hoạt động linh thiêng và quan trọng nhất của Hatsumode. Đây là khoảnh khắc người dân Nhật Bản bày tỏ lòng biết ơn, thanh lọc bản thân và trình bày những ước nguyện của mình trước thần linh (Kami – tại đền thờ Thần đạo) hoặc Phật tổ (Hotoke – tại chùa Phật giáo).

1. Thanh lọc thân tâm tại Temizuya (手水舎)

Trước khi tiến vào khu vực chính điện, du khách phải ghé qua Temizuya (đài rửa tay) để thực hiện nghi thức thanh lọc. Việc này thể hiện sự tôn trọng và loại bỏ bụi bẩn, tạp chất khỏi cơ thể trước khi đến gần thần linh.

– Tay Phải: Dùng tay phải cầm muỗng (gáo nước), múc nước và rửa tay trái.

– Tay Trái: Đổi muỗng sang tay trái, múc nước và rửa tay phải.

– Miệng: Đổi muỗng lại sang tay phải, đổ một chút nước vào lòng bàn tay trái, sau đó đưa nước lên súc miệng nhẹ (tuyệt đối không dùng muỗng trực tiếp đưa lên miệng).

– Hoàn tất: Rửa lại tay trái một lần nữa. Cuối cùng, dựng đứng muỗng lên để phần nước còn lại chảy xuống cán muỗng, làm sạch cán, rồi đặt muỗng trở lại vị trí ban đầu.

2. Nghi thức chính tại đền thờ thần đạo (Jinja)

Sau khi thanh lọc, bạn sẽ tiến đến Haiden (bái điện) hoặc Honden (chính điện), nơi đặt hộp tiền cúng:

– Ném tiền cúng vào hộp Saisenbako.

+ Người ta tin rằng việc cúng dường đồng 5 Yên sẽ mang lại may mắn trong các mối quan hệ xã hội hoặc tình cảm.

– Rung Chuông (Nếu có): Nếu đền thờ có dây chuông, hãy rung chuông mạnh mẽ.

+ Hành động này nhằm mục đích thu hút sự chú ý của thần linh để họ lắng nghe lời cầu nguyện của bạn.

Tại chùa Phật giáo, du khách có thể thực hiện các nghi lễ đơn giản hơn:

– Thắp hương và hơ cơ thể mình trong khói hương vì người Nhật tin rằng khói hương có tác dụng chữa lành và mang lại sức khỏe.

– Cầu nguyện: Tại chùa, bạn chỉ cần chắp tay và cúi đầu nhẹ (không cần vỗ tay) để bày tỏ lòng thành kính trước Phật tổ.

Rút quẻ Omikuji may mắn

Rút quẻ Omikuji là một trong những trải nghiệm thú vị và phổ biến nhất tại đền thờ và chùa chiền trong dịp Hatsumode. Đây là nghi thức bói toán truyền thống nhằm dự đoán vận hạn, may mắn và đưa ra lời khuyên cho người rút quẻ trong năm mới.

Vận may được phân loại theo cấp bậc, từ tốt nhất đến xấu nhất. Tùy thuộc vào đền/chùa, có thể có nhiều cấp độ khác nhau, nhưng phổ biến nhất là:

Tiếng Nhật	Hán tự	Ý nghĩa
Daikichi	大吉	Đại Cát (Cực kỳ may mắn)
Kichi	吉	Cát (May mắn tốt)
Chūkichi	中吉	Trung Cát (May mắn vừa phải)
Shōkichi	小吉	Tiểu Cát (May mắn nhỏ)
Suekichi	末吉	Mạt Cát (May mắn đến sau, hoặc chậm)
Kyō	凶	Hung (Vận rủi)
Daikyō	大凶	Đại Hung (Cực kỳ xui xẻo)

Việc xử lý quẻ xăm là một phần quan trọng của nghi thức:

– Quẻ Tốt (Kichi trở lên): Hãy giữ quẻ xăm tốt bên mình.

+ Bạn có thể cuộn nó lại và cất vào ví, dán vào sổ tay, hoặc giữ trong túi áo để mang vận may đó về nhà và đồng hành cùng bạn suốt cả năm.

– Quẻ Xấu (Kyō hoặc Daikyō): Tuyệt đối không nên mang quẻ xấu về nhà.

+ Bạn phải buộc quẻ xấu vào một trong những cành cây hoặc dây kim loại được chỉ định trong khuôn viên đền/chùa.

+ Hành động này được gọi là “giải vận”, với niềm tin rằng vận rủi sẽ bị “buộc” lại tại nơi linh thiêng và không đi theo bạn.

+ Sức mạnh của thần linh sẽ bảo vệ bạn khỏi vận rủi đó.

Rút quẻ Omikuji không chỉ là dự đoán tương lai mà còn là cách để du khách tương tác trực tiếp với yếu tố tâm linh, mang lại cảm giác hồi hộp và vui vẻ trong ngày đầu năm mới.

Mua bùa Omamori may mắn

Mua bùa may mắn Omamori và mũi tên trừ tà Hamaya là một phần không thể thiếu của Hatsumode. Đây là hoạt động mang ý nghĩa tâm linh và thực tiễn, nhằm trang bị sự bảo vệ và thu hút năng lượng tích cực cho bản thân và ngôi nhà trong suốt năm mới.

Omamori là những lá bùa nhỏ, thường được đựng trong túi vải thêu kín, đã được các linh mục Thần đạo hoặc sư thầy Phật giáo làm lễ ban phép. Chúng được tin là chứa đựng sức mạnh của thần linh hoặc Phật tổ để bảo vệ người sở hữu.

Tại các đền/chùa, có rất nhiều loại Omamori được bày bán, mỗi loại dành cho một mục đích cụ thể:

– Sức khỏe (Kenkō): Bùa cầu cho cơ thể khỏe mạnh, tránh bệnh tật.

– An toàn Giao thông (Kōtsū Anzen): Thường được treo trong xe hơi hoặc xe máy.

– Tình duyên (Enmusubi): Dành cho những người độc thân muốn tìm kiếm duyên lành hoặc những cặp đôi muốn củng cố mối quan hệ.

– Thành công Học vấn (Gakugyō Jōju): Phổ biến với học sinh, sinh viên.

Hamaya là những mũi tên trang trí, được gắn các vật phẩm may mắn nhỏ (như chuông, thẻ gỗ) và buộc bằng ruy băng. Hamaya không phải là vật dụng để mang theo người mà là để trang trí và bảo vệ nhà cửa. Mũi tên này thường được đặt hướng mũi nhọn ra ngoài (thường là hướng Đông Bắc, nơi được cho là cổng vào của tà khí) trong phòng khách hoặc khu vực chung của ngôi nhà.

Tham gia nghi thức đốt bùa cũ

Nghi thức đốt bùa cũ (Koshinsatsu Nōsai) là một hoạt động văn hóa tâm linh quan trọng, thể hiện sự biết ơn và lòng thành kính đối với thần linh/Phật tổ sau một năm đã qua. Nghi thức này thường diễn ra song song với Hatsumode, thường được kéo dài từ ngày 1 đến ngày 15 tháng 1.

Mục đích chính là để bày tỏ lòng biết ơn đối với Kami hoặc Phật tổ vì đã bảo vệ bạn và gia đình trong suốt năm cũ (bùa Omamori chỉ có hiệu lực trong một năm). Việc đốt bùa cũ được xem là hành động thanh lọc (purification), giải phóng năng lượng đã cũ, đã hết hiệu lực, dọn dẹp không gian tâm linh cho những bùa may mắn mới.

Lưu ý

– Chỉ mang những vật phẩm đã được ban phép bởi đền/chùa (bùa, mũi tên, thẻ gỗ Ofuda).

– Không mang các vật phẩm trang trí, quà lưu niệm thông thường.

– Lễ đốt lửa chính chỉ diễn ra vào một ngày cố định (thường là ngày 15/1).

Thưởng thức ẩm thực tại các gian hàng Yatai

Thưởng thức ẩm thực tại các gian hàng Yatai là trải nghiệm mang tính cộng đồng và giải trí cao nhất trong dịp Hatsumode. Hoạt động này cân bằng hoàn hảo yếu tố tâm linh trang nghiêm với không khí lễ hội náo nhiệt.

Do Hatsumode diễn ra trong những ngày lạnh nhất của mùa đông (đầu tháng 1), ẩm thực Yatai tập trung vào các món ăn nóng, dễ ăn, giúp giữ ấm cơ thể:

– Amazake (甘酒): Đây là thức uống “phải thử” của mùa Hatsumode. Amazake là một loại rượu gạo ngọt, nóng, hầu hết là không cồn (làm từ Koji) và cực kỳ phổ biến để làm ấm cơ thể.

– Yakisoba (焼きそば): Mì xào Nhật Bản với thịt lợn và bắp cải, thường được xào ngay trên chảo lớn.

– Takoyaki (たこ焼き): Những viên bánh bạch tuộc tròn nóng hổi, được phủ sốt Takoyaki đặc trưng và katsuobushi (cá bào khô).

– Okonomiyaki (お好み焼き): Bánh xèo Nhật Bản, được nướng trực tiếp tại quầy.

– Dango và Taiyaki: Các món tráng miệng nóng hổi: Dango (bánh trôi gạo) nướng với sốt ngọt hoặc Taiyaki (bánh cá) nhân đậu đỏ azuki nóng.

Việc thưởng thức các món ăn nóng, tham gia trò chơi và hòa mình vào đám đông náo nhiệt tạo ra sự tương phản thú vị với sự trang nghiêm của nghi lễ cầu nguyện, hoàn thiện trải nghiệm Hatsumode đa sắc màu.

Những lưu ý khi tham gia Hatsumode

Để trải nghiệm Hatsumode một cách trọn vẹn và tôn trọng văn hóa, hãy lưu ý:

– Trang phục: Mặc trang phục ấm áp, nhiều lớp (layering), vì bạn sẽ phải xếp hàng ngoài trời trong thời gian dài dưới nhiệt độ lạnh.

– Xếp hàng: Luôn chuẩn bị tinh thần xếp hàng dài (đặc biệt tại các đền lớn như Meiji Jingu). Kiên nhẫn là chìa khóa.

– Vệ sinh: Tôn trọng Temizuya (khu vực rửa tay/miệng) trước khi vào chính điện để thanh lọc cơ thể.

– Thời gian Tốt nhất: Nếu muốn tránh đám đông, hãy chọn viếng vào các ngày 2 hoặc 3 tháng 1 hoặc vào buổi chiều muộn.

– Tiền Cúng: Chuẩn bị sẵn tiền xu 5 Yên (¥5) hoặc 10 Yên (¥10) để tiết kiệm thời gian khi đến hộp saisen.

Hatsumode là một nghi thức khai xuân độc đáo, mang lại sự kết nối giữa văn hóa, lịch sử và tâm linh, là khởi đầu hoàn hảo cho một năm mới tại Nhật Bản.

Nippon Travel - Đơn vị tổ chức Tour du lịch Nhật Bản trọn gói - Bán vé máy bay giá rẻ - Dịch vụ xin visa du lịch Nhật Bản Nhanh - Tỷ lệ đậu 98%. Nếu quý khách có nhu cầu: Mua bảo hiểm du lịch, Sim du lịch thì hay liên hệ ngay tới Nippon Travel.

CÔNG TY TNHH TM, DU LỊCH NIPPON
🏘 SB01 SP.01-37 Vinhomes Ocean Park, Gia Lâm, Hà Nội
☎ 039.699.8888
🌏 https://nippontravel.vn